We maken tijdelijke en vaste plekken in Zaanstad waar bewoners, bedrijven, onderwijs en overheid samen onderzoeken, verbeelden en bouwen aan oplossingen voor stedelijke uitdagingen.
Werkwijze
Onder de vlag van LAB.z bundelen we onze expertises in participatie, creativiteit, onderzoek, vormgeving en verhalen. We zoeken actief de samenwerking op tussen bewoners, gemeente en lokale initiatieven. Dat doen we op een open, laagdrempelige en vaak ook een beetje ludieke manier — door te tekenen, te maken, te bevragen, te verbeelden en vooral: door écht te luisteren naar wat er lokaal leeft.
We geloven dat elke wijk en elk initiatief al waarde in zich draagt. Vanuit dat vertrekpunt helpen we mensen elkaar te vinden, inzicht te krijgen in hun leefomgeving en de ruimte te voelen om samen ideeën verder te brengen.
Bij LAB.z draait het om doen, maken en samen betekenis geven. We verbinden, verhelderen, verbeelden en zetten in beweging — klein én groot, zolang het maar ten goede komt aan de Zaanstreek.
De Stadmakers
Geertje van der Klei
Ontwerpend Onderzoeker & Systeemverkenner
Geertje werkt op het snijvlak van ontwerp, onderzoek en stedelijke samenleving. Binnen LAB.z vertaalt ze lokale vragen en complexe opgaven naar heldere inzichten, praktische experimenten en gezamenlijke acties. Ze luistert scherp, brengt structuur in processen en helpt bewoners, studenten en professionals om hun leefomgeving beter te begrijpen én samen vorm te geven.
Met haar achtergrond in architectuur en urban management beweegt Geertje gemakkelijk tussen denken en doen: van social maps en buurtanalyses tot kleine ruimtelijke ingrepen en interdisciplinair veldwerk. Ze verbindt mensen, maakt dynamiek zichtbaar en versterkt wat lokaal al aanwezig is.
Altijd met de vraag: hoe bouwen we aan een stad die de plek en haar mensen recht doet?
Jacob Spaander
Verbeeldingsmaker & Verhalenverteller
Jacob werkt op het snijvlak van participatie, creativiteit en stedelijke transitie. Binnen LAB.z helpt hij bewoners, initiatiefnemers en organisaties om hun leefomgeving te begrijpen, te verbeelden en te versterken. Dat doet hij door te onderzoeken, te tekenen, te luisteren en verhalen naar boven te halen die richting geven aan verandering.
Met zijn achtergrond in procesbegeleiding, sociaal-artistieke werkvormen en duurzame stedelijke projecten maakt Jacob complexe opgaven menselijk en behapbaar. Hij begeleidt teams, verbindt lokale initiatieven en helpt gemeenschappen om samen te werken aan een sociale en duurzame toekomst — van groene zorginnovaties tot creatieve broedplaatsen.
Als kunstenaar en verhalenmaker brengt Jacob dynamiek in beeld, vangt hij betekenissen in kaarten en woorden, en maakt hij zichtbaar wat er lokaal speelt. Hij luistert scherp, observeert met aandacht en verbindt perspectieven, zodat verandering niet alleen besproken wordt, maar ook écht vorm krijgt.
Helen Grandiek
Dialoogmaker & Verbinder
Helen brengt rust, aandacht en verbeeldingskracht in ieder gesprek. Binnen LAB.z creëert zij ruimte voor echte dialoog: luisteren zonder haast, vragen die openen, en gesprekken die mensen in beweging brengen. Ze helpt bewoners, organisaties en lokale initiatieven om elkaar beter te begrijpen en nieuwe perspectieven te vinden — ook wanneer belangen of emoties schuren.
Met haar ervaring als bemiddelaar, dialoogbegeleider en gids van De Tegentijdse Tocht laat Helen zien hoe waardevol het is om te vertragen en verder te kijken dan het nu. Ze maakt tijd voelbaar, verbindt generaties en toont hoe onze keuzes vandaag doorwerken in de toekomst.
Helen werkt met aandacht, nieuwsgierigheid en een scherp oor voor wat ongezegd blijft. Ze nodigt uit tot anders kijken, anders luisteren en samen betekenis geven aan wat een plek, wijk of gemeenschap nodig heeft.
Wat ons verbindt
Lokale context en kennis inzetten als sleutel voor duurzame stedelijke kwaliteit.
Experimenteren om stedelijke verandering te verkennen en te versnellen.
Creativiteit gebruiken als motor voor ontwerp en verbeeldingskracht.
Interdisciplinair leren en werken om complexe stedelijke vragen te begrijpen.
Scroll langs enkele Projecten
De Levende Atlas
Nieuw-West in Zaandam is een wijk in beweging. Van Westerwatering tot het stationsgebied, van de Aris van Broekweg tot ’t Houtveldplantsoen: overal vinden ruimtelijke en sociale veranderingen plaats. Geertje van der Klei en Jacob Spaander van Stadslab LAB.z hebben bewoners en bezoekers betrokken om de plekken en routes die zij belangrijk vinden in kaart te brengen, en zo te ontdekken waar mensen zich verbonden voelen en een thuisgevoel ervaren.
Tijdens de stadslabmomenten bij het winkelcentrum Westerwatering en de Fronikboerderij zijn mental maps samengesteld met favoriete plekken, gebruikte routes en persoonlijke verhalen. Deze eerste fase laat zien waar bestaande verbindingen liggen, welke plekken van betekenis zijn en waar kansen zijn om sociale cohesie, ontmoeting en groene verbindingen te versterken.
Het resultaat is een dynamische, levende atlas van Nieuw-West: een kaart die inzicht biedt in wat bewoners belangrijk vinden, hoe plekken met elkaar verbonden zijn en waar versterking mogelijk is. De atlas wordt gedeeld met bewoners, lokale partijen en de gemeente, en vormt de basis voor een vervolg waarin Placemaking centraal staat. Zo kan een herkenbare wandelroute ontstaan die mensen, groen en initiatieven met elkaar verbindt, en bijdraagt aan een levendig, sociaal en verbonden stadsdeel.
Analyse van de Levende Atlas
Voor de stadslabmomenten in Zaandam Nieuw-West hebben we vragenkaartjes gebruikt om te onderzoeken hoe bewoners hun wijk beleven. De kaartjes zijn opgebouwd rond vier thema’s:
1. Waar het leven zich afspeelt – plekken van betekenis
2. Beweging en bereikbaarheid – de routes van het alledaagse
3. Samenleven en ontmoeting – de sociale kaart
4. Verbeelding en toekomst – dromen en potenties
Met deze thema’s konden bewoners hun favoriete plekken, dagelijkse routes, ontmoetingsplekken en toekomstwensen delen. De verzamelde inzichten zijn verwerkt in een analysetekening die laat zien hoe mensen de wijk ervaren, welke verbindingen er al bestaan en waar kansen liggen om het thuisgevoel, de sociale cohesie en de leefkwaliteit te versterken.
Op de Bank
Ontmoeting is het smeermiddel van de maatschappij. Bankjes in de openbare ruimte spelen een cruciale rol. Maar hoe gebruiken we ze? Hoe kan dat beter?
Jacob Spaander en Helen Grandiek brengen de bankjes langs de Zaan op een ludieke manier in kaart. Ze bezoeken, onderzoeken en documenteren dit straatmeubilair en de plaatselijke ontmoetingen via foto’s, filmpjes en observaties op de gelijknamige Facebookpagina.
Het project vestigt aandacht op dit vergeten kapitaal in de openbare ruimte en impliceert het belang van ontmoeting en goed gesprek. Waar mogelijk organiseren zij deze ontmoetingen ook daadwerkelijk.
Geef Lucht! Deel je fietspomp
Zien hoe we samen de Zaanstreek duurzamer en socialer kunnen maken, begint soms met iets kleins: een fietspomp. Geertje van der Klei en Jacob Spaander brachten plekken in kaart waar je je fietsband kunt oppompen en repareren, en nodigden bewoners uit om hun eigen pomp en bandenplak te delen. Het initiatief laat zien hoe ludieke, lokale acties de deeleconomie en ontmoetingen in de stad zichtbaar maken.
Het initiatief is enigszins verouderd. Wanneer er voldoende interesse is voor een up-to-date versie, pakken we dat graag op. Laat ons weten wie mee wil doen en zo kan bijdragen aan een groeiend netwerk van kleine gebaren die de stad leefbaarder maken.
't Houtveldplantsoen
Wat ooit begon als een kaal hondenuitlaatveldje bij de fietstunnel groeide dankzij vele handen uit tot een biodiverse ontmoetingsplek in Nieuw-West. Geertje van der Klei en Jacob Spaander hebben de afgelopen zes jaar samen met buurtbewoners, lokale organisaties en de gemeente gewerkt aan vergroening, biodiversiteit en een plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, leren en samenwerken.
Nu de groenadoptie eind 2025 formeel wordt afgesloten, dragen zij het stokje met vertrouwen over aan enthousiaste bewoners. Het plantsoen is klaar om verder te groeien en zich te ontwikkelen volgens de ideeën en wensen van de buurt. Wie de plek bezoekt naast Zaandam Centraal, vindt een levendig stukje stadsgroen waar slackliners, spelende kinderen, hondenbezitters, natuurliefhebbers en plantenliefhebbers elkaar ontmoeten.
De Zaanse Klimaatmachines – een ontdekkingsroute langs het groene stadsklimaat
Voor het Zaanse zusje van We Make The City ontwikkelde Geertje van der Klei (LAB.z), in samenwerking met Eva Stache (STAcHE ARCHITECT) en GroenZaans, een unieke fietsroute langs de Zaanse Klimaatmachines. Deze route voerde bezoekers langs negen plekken aan en rond de Provinciale weg, waar het aanwezige groen fungeert als natuurlijke “klimaatmachines” die hitte dempen, water vasthouden en de luchtkwaliteit verbeteren.
Gebaseerd op het onderzoek Groen als Bouwmateriaal en aangevuld met data van o.a. TU Delft en het PBL, liet de route zien hoe planten, bomen en ecosystemen onmisbare bouwstenen zijn voor een klimaatbestendige stad. Tijdens de manifestatie werden de plekken zichtbaar gemaakt met foto’s, verhalen en metingen, in samenwerking met Art Zaanstad, Volkstuinvereniging Nut & Genoegen en Forbo.
Het project maakte op een laagdrempelige en inspirerende manier duidelijk hoe krachtig groen ingrijpt in het stadsklimaat — en hoe elke buurt haar eigen klimaatmachines in huis heeft.
Kaarten
Contact
Velden met een * zijn verplicht
Postadres:
Stichting LABz Stadslab Zaanstad
Seramstraat 14
1521 SL Wormerveer
